Wat is smartengeld eigenlijk?
Smartengeld is een vergoeding voor schade die niet uit geld bestaat. We noemen dat juridisch ook wel immateriële schade. Het gaat om de pijn, het verdriet en de inbreuk op je dagelijks leven na een ongeval. Dat je drie maanden niet hebt kunnen sporten. Dat je niet meer met je kinderen kunt fietsen. Dat je ’s nachts wakker ligt van de pijn. Daar is smartengeld voor bedoeld.
In Nederland staat smartengeld in artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek. Dat artikel noemt drie situaties waarin je recht hebt op smartengeld: een ernstige aantasting van je persoon (lichamelijk of geestelijk), het overlijden van een naaste, en opzettelijk toegebracht leed. Bij een verkeers- of bedrijfsongeval met letsel valt de meeste schade onder die eerste categorie.
Belangrijk om te weten: smartengeld is iets anders dan je financiële schade. Het inkomen dat je verliest, je medische kosten en je huishoudelijke hulp regelen we apart. Smartengeld komt daar bovenop. Lees ook onze blog over waar je schadevergoeding uit bestaat.
Hoe wordt de hoogte van het smartengeld bepaald?
De hoogte van het smartengeld hangt af van een paar dingen. Hoe ernstig is je letsel? Hoe lang duurt je herstel? Welke beperkingen heb je in het dagelijks leven? En blijven er klachten op de lange termijn? Op basis van die vragen kijken rechters naar zaken die in het verleden zijn behandeld en die op jouw situatie lijken.
Letselschade-advocaten en rechters gebruiken daarvoor twee belangrijke bronnen: de Smartengeldgids van de ANWB en de Rotterdamse Schaal. De Smartengeldgids is een dik standaardwerk met meer dan 2.000 uitspraken. Je zoekt op letseltype en vergelijkbare zaken en kijkt wat rechters daar hebben toegekend.
De Rotterdamse Schaal is sinds 2024 ontwikkeld aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, onder leiding van professor Lindenbergh. Deze schaal geeft voor bepaalde letsels een bandbreedte aan smartengeldvergoeding. Het grote voordeel: je hoeft niet meer door duizenden losse uitspraken te bladeren om een onderbouwd bedrag te vinden. Je kijkt naar de categorie waar jouw letsel onder valt en weet meteen in welke richting je moet denken.
In onze praktijk werken wij veel met de Rotterdamse Schaal. Het maakt de discussie met verzekeraars eenvoudiger en concreter. Sinds begin 2026 zien we ook dat rechters deze schaal toepassen bij het bepalen van het smartengeldbedrag.
Welke bedragen zien we in de praktijk?
Smartengeldbedragen lopen ver uiteen. De hoogte hangt vooral af van de ernst en de duur van het letsel. Een paar voorbeelden uit zaken die we zelf behandelen:
- Lichte whiplash met klachten van een paar maanden: vaak tussen de 1.000 en 3.000 euro.
- Whiplash met blijvende beperkingen: kan oplopen tot 15.000 of zelfs 25.000 euro.
- Hersenletsel, dwarslaesie of amputatie: al snel boven de 50.000 euro.
- Zwaarste gevallen: 100.000, 200.000 of zelfs bedragen daarboven.
Belangrijk: dit zijn praktijkindicaties, geen garanties. De definitieve hoogte hangt altijd af van de specifieke kenmerken van jouw zaak.
Bereken je smartengeld met onze calculator
Op onze website staat een smartengeldcalculator. Je kunt ‘m kosteloos gebruiken. Je vult een paar kenmerken in: wat voor letsel je hebt, hoelang de klachten al duren en of er sprake is van blijvende beperkingen. De calculator geeft je dan een indicatie van het bedrag waar je volgens de Rotterdamse Schaal aan smartengeld recht op hebt.
Belangrijk om te weten: dit is een richtbedrag, geen toezegging. De definitieve hoogte hangt altijd af van de specifieke kenmerken van jouw zaak. Hoe is je dossier opgebouwd? Wat zeggen de medisch adviseurs over en weer? En hoe reageert de wederpartij in de onderhandelingen? Dat zijn vragen die de calculator niet kan beantwoorden.
De calculator is een vertrekpunt, geen eindpunt. Hij geeft je een idee van de orde van grootte. Daarna kijken we samen wat in jouw situatie haalbaar en redelijk is.
‘”De calculator is een vertrekpunt, geen eindpunt. Hij geeft je een idee van de orde van grootte. Daarna kijken we samen wat in jouw situatie haalbaar en redelijk is.”
Drie dingen die mensen vaak niet weten over smartengeld
In de praktijk merken we dat een paar belangrijke dingen over smartengeld weinig bekend zijn. Drie dingen om te onthouden:
Smartengeld komt bovenop de andere schadeposten, niet in plaats van. Je krijgt smartengeld plus een vergoeding voor inkomensverlies, huishoudelijke hulp en medische kosten. Bij elkaar opgeteld kan dat bedrag aardig oplopen.
Wat je aan smartengeld ontvangt, houd je netto. De Belastingdienst kijkt niet naar smartengeld als inkomen. Wel goed om te weten: als het bedrag op je spaarrekening blijft staan, telt het mee voor je vermogen in box 3. Over de jaren daarna kun je daarover dan vermogensrendementsheffing verschuldigd zijn.
Een goed bijgehouden klachtendagboek maakt het verschil. Medische rapporten waarin je beperkingen duidelijk staan omschreven helpen ook. En verklaringen van mensen in jouw omgeving die zien hoe je leven is veranderd, helpen mee. We zien in de praktijk vaak dat een goed opgebouwd dossier, waarbij we vanaf het eerste moment de leiding pakken, leidt tot een sterke onderhandelingspositie. Hoe duidelijker we kunnen onderbouwen wat het ongeval voor jou en jouw omgeving betekent, hoe meer ruimte er is voor een passend smartengeldbedrag.
Drie dingen om te onthouden
Wouter vat in de video drie kernpunten samen. Dat zijn ook de drie belangrijkste dingen die je uit deze blog kunt meenemen:
- Smartengeld is een vergoeding voor pijn, verdriet en verlies aan levensvreugde. Niet voor je financiële schade. Die regelen we apart.
- De hoogte hangt af van de ernst en de duur van je letsel. Rechters kijken naar vergelijkbare zaken, met de Smartengeldgids van de ANWB en de Rotterdamse Schaal als belangrijkste bronnen.
- Gebruik onze calculator voor een eerste indicatie. Die is gebaseerd op de Rotterdamse Schaal. Laat de definitieve berekening daarna door ons doen.
Snel
Bel
Mail
