Wat is verlies van arbeidsvermogen?
Verlies van arbeidsvermogen is de schadepost voor het inkomen dat je door je letsel niet meer kunt verdienen, en zonder ongeval wel had verdiend.
Voor het ongeval had je een carrière. Je verdiende een salaris, of je had inkomen uit je eigen bedrijf. Je had vooruitzichten: op promotie, op meer inkomen, op een bepaald pensioen. Door het ongeval verandert dat. Misschien kun je niet meer werken. Misschien wel, maar niet meer in je oude vak, of niet meer hetzelfde aantal uren.
Het verschil tussen die twee situaties, jaar na jaar gerekend tot aan je AOW- of pensioenleeftijd, is jouw verlies van arbeidsvermogen. Bij blijvend letsel kan dat bedrag flink oplopen. We zien regelmatig zaken waarin het tussen de “twee en vijf ton” ligt. Bij jonge mensen of bij hogere inkomens kan het oplopen tot een miljoen of meer. Elke situatie is anders, dit zijn richtbedragen.
Wanneer speelt verlies van arbeidsvermogen?
Verlies van arbeidsvermogen speelt vooral bij blijvend letsel. Bij tijdelijke uitval is er sprake van loonderving, dat is iets anders. Het wordt pas echt verlies van arbeidsvermogen als duidelijk is dat de beperkingen blijvend zijn. Dat is vaak rond twee jaar na het ongeval, omdat dan meestal de medische eindtoestand is bereikt: het moment waarop je situatie naar verwachting niet meer verandert. Je wordt niet meer beter, maar ook niet meer slechter.
We splitsen de schade in twee delen: de schade die je tot dat moment hebt geleden, en je toekomstige schade. Dat laatste deel is meestal het grootst.
In de praktijk speelt verlies van arbeidsvermogen meestal in drie situaties:
- Een fysiek beroep dat je niet meer kunt uitoefenen.
Denk aan een timmerman, verpleegkundige, schilder of monteur. Werken met je lichaam wordt onmogelijk door je klachten.
- Een denkberoep met klachten aan concentratie of geheugen.
Na hersenletsel of langdurige whiplash kunnen mensen niet meer hetzelfde aantal uren werken, of halen ze het oude tempo niet meer.
- Een carrière die wordt onderbroken.
Je was net begonnen, of stond op het punt te promoveren. Door het ongeval valt dat traject weg, en daarmee het hogere inkomen dat je had kunnen halen.
Hoe wordt verlies van arbeidsvermogen berekend?
De berekening is technisch. We werken samen met een arbeidsdeskundige, of bij een eigen bedrijf met een bedrijfseconoom. Die beantwoorden twee vragen. Ten eerste: wat had jij verdiend zonder het ongeval? Daarbij wordt gekeken naar je opleiding, je carrièrepad, je promotiekansen en het loongebouw in jouw sector, of naar hoe jouw bedrijf draaide. Ten tweede: wat kun je nu nog verdienen, met je huidige klachten en beperkingen? Misschien een minder zwaar beroep, minder uren of aangepast werk.
Het verschil tussen die twee scenario’s, jaar na jaar, wordt vastgelegd in een rekenkundig rapport en vertaald naar één bedrag dat je in één keer ontvangt bij het afsluiten van je zaak.
Een voorbeeld om het concreet te maken. Stel dat je zonder ongeval gemiddeld 60.000 euro bruto per jaar had verdiend, en dat je nu door je letsel nog 30.000 euro per jaar kunt verdienen in aangepast werk. Dat is de helft. Het verschil, gerekend over alle jaren tot je pensioen, komt dan in de buurt van een miljoen euro. Daar gaan vervolgens nog correcties overheen, zoals de rekenrente, waardoor het uiteindelijke bedrag lager uitvalt.
Tot welke leeftijd reken je door?
We rekenen in principe door tot aan je AOW- of pensioenleeftijd, het moment waarop je normaal met pensioen zou gaan. Soms rekenen we langer door, bijvoorbeeld als je ondernemer was en het te verwachten viel dat je langer had willen doorwerken. Soms juist korter, bijvoorbeeld bij zware beroepen waarin doorwerken tot je pensioen niet realistisch is.
Belasting, uitkeringen en pensioen
Een belangrijk punt dat veel mensen niet weten: een vergoeding voor blijvend verlies van arbeidsvermogen is netto en belastingvrij. Over de bruto bedragen die in de berekening voorbijkomen, betaal je dus geen inkomstenbelasting. Vaak spreek je met de verzekeraar bovendien een belastinggarantie af: mocht de Belastingdienst later toch belasting heffen over je vergoeding, dan neemt de verzekeraar dat voor zijn rekening.
Twee dingen zijn nog goed om te weten:
- Uitkeringen worden vaak verrekend.
Krijg je een WIA-uitkering of een uitkering uit een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Dan kan die in mindering worden gebracht op je schade. De gedachte is dat je niet twee keer voor hetzelfde verlies wordt gecompenseerd. Hoeveel er precies wordt verrekend, hangt af van het type uitkering en de polis. Bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen gelden bovendien strikte uitgangspunten uit de rechtspraak.
- Pensioen telt mee.
Wat je zonder ongeval aan pensioen had opgebouwd, versus wat je nu nog opbouwt, is een aparte schadepost. Die is vaak ingewikkeld te berekenen, maar hoort er wel bij.
Verlies van arbeidsvermogen voor zzp’ers en ondernemers
Ben je zelfstandig ondernemer, dan ligt het complexer. Je inkomen schommelde vaak, je hebt geen vaste loonstrook, en samen met de verzekeraar moet je tot een goed onderbouwd beeld komen van wat je werkelijk had kunnen verdienen.
Het belangrijkste wat je zelf kunt doen: zorg dat je administratie van vóór het ongeval op orde is. Belastingaangiftes, jaarrekeningen, prognoses, een ondernemingsplan, een verklaring van je accountant. Hoe meer je kunt aantonen over je verdiencapaciteit, hoe sterker je positie. Bij hogere claims schakelen we daarvoor een bedrijfseconoom in, die een onderbouwde prognose maakt van hoe je bedrijf zich zonder ongeval had ontwikkeld.
En het stopt daar niet. Bij ondernemers met letsel spelen vaak ook andere schadeposten mee: verlies van klanten omdat je een tijd niet beschikbaar was, of investeringen die je niet meer kunt benutten. Die nemen we allemaal mee in de berekening.
Hoe wij bij Munten Letselschade je zaak opbouwen
Verlies van arbeidsvermogen is de schadepost waar de meeste discussie over ontstaat. Niet omdat de verzekeraar je tegenwerkt, maar omdat er nu eenmaal een goed onderbouwd beeld nodig is van een toekomst die niet meer plaatsvindt. Daar kom je zelden met een onderbuikgevoel uit.
Wij nemen dat werk uit handen. We schakelen de juiste experts in, laten de berekening maken en handelen de zaak af met de verzekeraar, in overleg met jou. We werken daarbij volgens de Gedragscode Behandeling Letselschade van De Letselschade Raad, de afspraken die zorgen dat een zaak zorgvuldig en redelijk wordt afgehandeld. Zo kom je samen tot een eerlijke uitkomst, zonder dat jij zelf de brieven hoeft te schrijven of de lastige gesprekken hoeft te voeren.
Jij richt je op je herstel. Wij richten ons op je dossier. Het eerste gesprek bij Munten Letselschade Advocatuur is kosteloos. Geen verplichtingen, gewoon een gesprek waarin we samen naar jouw situatie kijken en uitleggen wat je kunt verwachten.