Smartengeld bij meervoudig letsel wordt sinds 2026 anders berekend. De Rechtbank Amsterdam paste op 26 maart 2026 voor het eerst de Rotterdamse Schaal én de nieuwe LOVCK-aanbevelingen samen toe in een gepubliceerde uitspraak. Dat is een verschuiving: de rechter werkt nu met vaste categorieën en bandbreedtes in plaats van de oude gevalsvergelijking via de ANWB Smartengeldgids. Wat betekent dat voor jouw zaak? En hoe werkt de cumulatieregel bij meervoudig letsel?

Wat speelde er in deze zaak?

In 2010 raakte een meisje van acht betrokken bij een zwaar verkeersongeval. De auto waarin zij zat werd tussen twee vrachtwagens samengedrukt. Zij overleefde als enige van de vijf inzittenden. Het letsel was zeer ernstig: schedel- en aangezichtsfracturen, een hersenkneuzing en het verlies van het gezichtsvermogen aan één oog.

Na het ongeval volgden jaren van behandeling en revalidatie. Ondanks haar beperkingen rondde zij in 2022 een MBO-dansopleiding af. Betaald werk heeft zij daarna niet kunnen verrichten. WAM-verzekeraar HDI had tot dat moment 256.000 euro aan voorschotten betaald, maar de onderhandelingen zaten muurvast.

Haar advocaat stapte naar de rechter met een deelgeschilprocedure en vroeg een aanvullend voorschot van 83.295,73 euro. De rechtbank wees uiteindelijk 63.263,90 euro toe. Dat bedrag bestond uit verlies van verdienvermogen over meerdere periodes, 20.280 euro aan mantelzorgkosten en een extra voorschot van 50.000 euro op het smartengeld.

De Rotterdamse Schaal: van gevalsvergelijking naar vaste bandbreedtes

Tot voor kort werd smartengeld in Nederland vooral vastgesteld via gevalsvergelijking: de rechter keek in de ANWB Smartengeldgids naar vergelijkbare zaken en bepaalde op basis daarvan een bedrag. Dat leidde tot grote verschillen tussen rechtbanken en tussen civiele en strafrechters.

De Rotterdamse Schaal, ontwikkeld door onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam in opdracht van de Raad voor de Rechtspraak, brengt daar verandering in. Het model groepeert smartengeld naar aard en ernst van het letsel en geeft per categorie een bandbreedte aan waarbinnen de rechter het passende bedrag kan vinden.

In deze uitspraak past de rechter dat model voluit toe. Beide partijen waren het erover eens dat de Rotterdamse Schaal de methode is. De discussie ging niet meer over hóé je smartengeld begroot, maar over de categorie-indeling van het letsel. En dat is precies wat de Rotterdamse Schaal beoogt: een gestructureerd kader in plaats van een vergelijking met losse uitspraken.

De rechter classificeert het hersenletsel in deze zaak als minimaal middelzwaar subcategorie II (bandbreedte 62.000 tot 105.000 euro), maar acht aannemelijk dat het uiteindelijk hoger uitvalt gezien de ernst van de klachten. Het oogletsel wordt apart geclassificeerd als categorie 3.1 sub e: volledig verlies van het zicht in één oog (bandbreedte 34.000 tot 37.000 euro). Wil je zelf een eerste inschatting maken van het smartengeld bij jouw letsel? Gebruik dan onze smartengeld calculator voor een indicatie op basis van de Rotterdamse Schaal.

LOVCK-aanbevelingen: de cumulatieregel bij meervoudig letsel

Naast de Rotterdamse Schaal past de rechter hier als eerste de LOVCK-aanbevelingen toe die per 1 januari 2026 gelden. Het Landelijk Overleg Vakinhoud Civiel en Kanton (LOVCK), samen met het LOVCH en het LOVS, heeft zes aanbevelingen vastgesteld als aanvulling op de Rotterdamse Schaal.

Aanbeveling 5 gaat over meervoudig letsel. De officiële tekst luidt: bij letsels die onafhankelijk van elkaar voorkomen wordt uitgegaan van het zwaarste letsel, dat volledig meetelt. Het op één na zwaarste letsel weegt voor 50% mee. Die bedragen worden opgeteld. Een eventueel derde of volgend letsel telt niet op dezelfde manier mee, maar kan wel als factor meewegen bij het vaststellen van de hoogte.

In de toelichting geeft de rechtspraak als voorbeeld: blindheid aan één oog en een onderbeenamputatie. Zonder de cumulatieregel zou volledige optelling tot een onevenwichtige vergoeding kunnen leiden. Maar alleen het zwaarste letsel meetellen zou de ernst van het tweede letsel negeren. De cumulatieregel is het midden: 100% plus 50%.

In deze zaak telde het hersenletsel voor 100% mee en het oogletsel voor 50%. De rechtbank oordeelde dat een totaal smartengeld van 100.000 euro, waarvan 50.000 euro al betaald was, bepaald niet te hoog was.

Daarnaast is Aanbeveling 2 relevant, al wordt die hier niet expliciet toegepast. Die bepaalt dat bij blijvend letsel het smartengeld voor kinderen tot en met 14 jaar met 25% wordt verhoogd, en voor jongeren van 15 tot en met 29 jaar met 15%. Het slachtoffer was acht jaar oud ten tijde van het ongeval. Bij een definitieve vaststelling zou die leeftijdsopslag bovenop het basisbedrag komen, en de bandbreedte mag daarbij aan de bovenzijde worden overschreden.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

De Rotterdamse Schaal en de zes LOVCK-aanbevelingen gelden sinds 1 januari 2026 en worden door alle rechtbanken en gerechtshoven gebruikt. Dat verandert de manier waarop smartengeld wordt berekend op drie punten:

Ten eerste: smartengeld wordt nu bepaald via vaste categorieën met bandbreedtes, niet meer via vergelijking met losse uitspraken. Dat maakt het transparanter en voorspelbaarder.

Ten tweede: bij meervoudig letsel geldt de cumulatieregel (100% plus 50%). Heb je bij een verkeersongeval meerdere onafhankelijke letsels opgelopen, dan kan dat tot een flink hoger smartengeldbedrag leiden. Maar dan moet elk letsel wel apart zijn vastgesteld door medische experts en correct zijn geclassificeerd.

Ten derde: jonge slachtoffers krijgen meer. Een kind dat bij een ongeval blijvend letsel oploopt, heeft recht op 25% meer smartengeld dan een volwassene met hetzelfde letsel.

Een gespecialiseerde letselschade advocaat kent de Rotterdamse Schaal en de LOVCK-aanbevelingen en weet hoe je ze toepast in de schadebegroting. Dat maakt een concreet verschil in het bedrag dat je uiteindelijk ontvangt.

Wil je weten wat de nieuwe rekenmethode betekent voor jouw zaak? Bekijk eerst onze smartengeld calculator voor een eerste indicatie. Of neem direct contact op met Wouter Munten voor een kosteloos eerste gesprek.

Geschreven door Wouter Munten, advocaat met 15+ jaar ervaring in letselschade. LSA-keurmerk, Grotius specialisatieopleiding Personenschade. Kantoor in Oisterwijk, werkgebied Noord-Brabant.

Bronnen:

ECLI:NL:RBAMS:2026:3209, Rechtbank Amsterdam, 26 maart 2026. Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl

LOVCK/LOVCH/LOVS, Aanbevelingen voor de begroting van smartengeld op basis van art. 6:106 BW, geldend vanaf 1 januari 2026. Bekijk de aanbevelingen op rechtspraak.nl